boxer isyanı ayaklanması

Boxer Ayaklanması ve bu isimle adlandırılmasının sebebi

Boxer Ayaklanması, 1899 yılında Çin’de Batılı güçlere karşı başlatılan bir ayaklanmadır. İsim olarak Boksör Ayaklanması da diyebiliriz, verilen bu ismin sebebi aslında Çin’de bulunan dövüş kulüpleridir. Bu dövüş kulüplerinde yetişen milliyetçi gençler, Batılılara karşı örgütlü bir mücadele içine girerler ve ayaklanma başlatırlar.

Ayaklanma neden çıkmıştır ve bu ayaklanmanın gelişimi

Çin, 1839 Afyon Savaşı ve 1842 Nanking Anlaşması ile Batılı güçler tarafından etki altına alınmıştır. Önce İngiltere sonra ise diğer Batılı güçler, kapalı olan Çin ticaretini zorla dünyaya açtılar ve birtakım kazanımla elde ettiler. Bu güçler zamanla Çin’in iç bölgelerine kadar etki eder hale geldiler ve Çin’de ticaret yapmakla kalmadılar aynı zamanda Çin toplumunu aşağılarcasına davranışlarda bulunmaya başladılar bu durum Çin toplumu üzerinde huzursuzluk yarattı.

O dönemde Çin’in başında modernleşme karşıtı, Batılı ilişkileri son derece tutarsız ve Çin halkının sevmediği Mançu Hanedanı vardı. Batılı güçler günden güne Çin içerisindeki nüfuzlarını ve ayrıcalıklarını arttırmışlardı. Mançu Hanedanının var oluşu ve Batılıların bu faaliyetleri Çin’de bir tepki milliyetçiliğinin doğmasına sebep oldu. Dövüş kulüplerinde örgütlenen gençler yaşadıklarına daha fazla göz yummadılar ve ayaklandılar, konsolosluklara ve Batılılara saldırmaya başladılar. Gelen ölüm haberlerinin de ardından Avrupalı devletler bu işi kökünden çözmek amacıyla sekiz devletin katıldığı bir ordu oluşturdular. Bu devletler; İngiltere, ABD, Fransa, İtalya, Avusturya, Almanya, Rusya ve Japonya.

Avrupalı güçler Pekin’e kadar ilerleyip Pekin’i yağmalayıp Boxer Ayaklanmasını bastırmışlardır. Bu ayaklanmanın Çin’e çok büyük zararı olmuştur. Avrupalı güçler, Çin ile 1900 yılında imzaladıkları bir anlaşma ile o vakte kadar elde ettikleri imtiyazların kat ve kat daha fazlasını elde etmişlerdir. Çin’in gelirlerine el koyulmuştur, Çin’e silah satışı yasaklanmıştır. İngiltere önemli bir bölge olan Hong Kong’u 100 yıllığına kontrolü altına almıştır.

Yorum Yap

Yorum Yap