1. Ana Sayfa
  2. Türk Tarihi
  3. Sadabat Paktı

Sadabat Paktı

sadabat paktı

Sadabat Paktı Nedir? Sadabat Paktı Amacı ve Üyeleri

Sadabat Paktı, Türkiye’nin hazırlanmasında öncü olduğu; Türkiye ile beraber İran, Irak ve Afganistan’ın da yer aldığı karşılıklı saldırmazlık ve dostluk antlaşmasıdır. Bu antlaşma, 8 Temmuz 1937 tarihinde Tahran’da Sadabat Sarayı’nda imzalanmıştır.

Bu paktın imzalanmasının nedenlerine bakacak olursak, Sadabat Paktı‘na taraf olan devletlerin özellikle İran ile sınır anlaşmazlıkları vardı. İran’ın; Türkiye, Irak ve Afganistan ile sınır sorunları mevcuttu bu sorunların temelinde ise güvenlik boşluğu yatmaktaydı. Özellikle İran, Irak, Türkiye arasındaki bölgede yaşayan Kürt’lerin sınır tanımayan isyanları önemli sorunların başında gelmekteydi.

Bu paktın nedenlerinden birisi de, İtalya’nın Akdeniz’deki saldırgan faaliyetleridir. İtalya’nın Habeşistan’ı işgal etmesi sonrası yeni hedefin Orta Doğu olma olasılığı böyle bir paktı gerekli kılmıştır.

İşgal altından çok kısa bir süre önce kurtulan ve bağımsızlıklarını elde eden bu ülkelerin, diğer devletlere tam bağımsız olduklarını göstermesi için bu pakt önemli bir araç olarak kullanılmıştır.

Bu paktın amacının ”İtalyan yayılmacı politikasına, İngiltere’nin emperyalizmine ve SSCB’nin komünizm ihracına karşı Orta Doğu ülkelerinin birleşme ihtiyacı duydukları” düşüncesini savunanlar da vardır.

Taraflar arasında mütabık kalınan konulara bakacak olursak; taraflar birbirlerinin iç işlerine karışmamayı, ortak çıkar konusunda dayanışma içerisinde olmayı, birbirlerine karşı saldırgan tavır içerisinde olmayacaklarını ve sınırları koruyacaklarını taahhüt etmişlerdir.

Sadabat Paktı Orta Doğu’daki barışı sağlamlaştırmıştır, bölgesel dostluk ve iş birliği vurgulanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti açısından bakacak olursak, Türkiye bu pakt yaklaşan yeni bir savaş öncesi doğu sınırını korumaya almıştır. Ayrıca sınır komşuları ile sınır sorunlarını halletmiştir diyebiliriz.

Sadabat Paktı, 1979 yılında İran’da gerçekleşen rejim değişikliği sonrayı yeni rejimin bu paktı tanımaması üzerine hukuki varlığını kaybetmiştir ve geçerliliğini yitirmiştir.

Yorum Yap

Yorum Yap