1. Ana Sayfa
  2. Türk Tarihi
  3. Otağ Nedir? Türk Kültüründe Otağ

Otağ Nedir? Türk Kültüründe Otağ

otag-nedir

Türk Kültürü ve Otağ

Orta Asya Türk yaşamında hayatın her an değişebileceği gerçeğine karşın her şeyin dinamik ve pratik olması gerekmektedir. Bilindiği üzere Orta Asya Türk toplulukları konar-göçer bir yaşam tarzını benimsemişlerdir. Dolayısıyla Türk toplumu sürekli hareket halinde dinamik bir topluluktur. Böylesine hareketli bir topluluğa göre bu toplumun yaşam alanlarının da dinamik ve pratik olması beklenmektedir. İşte bu kısımda Türklerin yaşam alanı olarak bilinen Otağ karşımıza çıkmaktadır.

İlk öncelikle şu soruyu soranlar olabilir; Otağ bir nevi çadır değil midir? Neden çadır demiyoruz da Otağ diyoruz? Bu sorunun cevabı basittir, Otağ ile çadır birbirinden farklıdır. Bir yaşam alanının çadır olabilmesi için orada bir çatma eyleminin olması gerekmektedir, Otağda çatma eylemi yoktur.

otağ

Otağın Özellikleri

Otağ bir ailenin dört mevsimi geçireceği evidir. Ahşap bir iskeletten oluşur ve üzeri keçe ile kaplıdır, bazı Otağlarda ahşap kapı da bulunur. Otağ, bozkırda yaşayan halkın evidir bu ev derme bir konuttur çünkü bütün malzemeleri kolaylıkla toparlanıp gerektiğinde tekrar kurulabilmektedir.

Otağı kurmak için genel olarak iki malzeme gerekmektedir. Bu malzemeler iskeleti için söğüt dalları ile üzerini kaplamak için keçedir. İskeletteki destek çubuklarına Uuk deniliyor, iskeletin üst kısmını Uuk denilen uzun çubuklar oluşturuyor. Otağın üst kısmını kafes biçiminde olan Kerege oluşturuyor. Otağın en üstünde ise daire şeklinde olan Şanırak bulunmaktadır. Şanırak Otağın en önemli parçasını oluşturur diyebiliriz çünkü Otağı ayakta tutan parça Şanıraktır. Otağ zeminden değil, tepeden destek alarak ayakta durur.

Bu toplum yer değiştirirken Otağı da toplayıp götürmek zorundadır bu yüzden parçaların kolay yüklenebilmesi lazım. Bu sebeple Otağın Şanırak dışındaki malzemeleri köşeli ve kolay yük olabilecek formattadır.

Ortalama bir aile Otağını ailenin kadın üyeleri 2-3 saatte kurar. Otağ kurulduktan sonra içerisi ailenin hanımının zevkine göre dekore edilirdi. İnanç olarak Otağın kapısı doğuya bakmalıdır ama uygulamada genellikle rüzgarın yönüne göre kapı belirlenmiştir. Otağlarda yere sabitleme yoktur ve Otağın içinde bir düzen mevcuttur. Kapının tam karşısı oturma alanıdır, sol taraf mutfak alanı, sağ taraf yatak alanıdır ve ocak tam olarak Şanırakın altındadır. Şanırak bu evin hem temelidir hem de takvim ve saatidir, Şanırak üzerindeki ilave çubuklar ile takvim ve saat anlaşılabiliyordu.

Yorum Yap

Yorum Yap